6 Gece 7 Gün Paris turu 399 €. Maldivler turu 1099 €...Büyük tur şirketleri, ETS, Jolly, Tatil.com, v.b. sürümden kazanarak, tamamen sıradan ve olabildiğince çok insana aynı anda hitap edecek paketler ile seyahati ucuz hale getiriyor. İstanbul dışındaki şehirlerde büyük tırizim portallarının şubeleri yerel tur operatörlerinin yerini almaya başlıyor. Acaba küçük seyahat acentalarının sonu mu geliyor?
Aslında bu çok uzun zamandan beri tartışılan bir konu. Seyahat acentası, İngilizce tabiriyle travel agent, 1990'ların sonuna kadar tüm dünyada seyahate çıkanların yolculuklarında hizmet almak zorunda oldukalrı kuruluşlardı. Tek tıkla uçak bileti, iki tıkla otel rezervasyonu yapmak mümkün değildi. Bilgiye erişimin bu kadar kolay olmadığı yıllarda seyahat acentalarının asıl gelir kaynağı uçak bileti, otel rezervasyonu gibi temel seyahat ihtiyaçlarını karşılamaktı. Özellikle Amerika Birleşik Devletlerinde uygun fiyata uçak bileti bulmak ve otel rezervasyonu yapmak konusunda uzmanlaşan, komisyonla çalışan, hatta verdiği seyahat fikri ve planından bile para kazanan acentalar vardı. Danışmanlık hizmeti veren finans şirketleri gibi danışmanlık hizmeti veren seyahat acentaları çok iyi paralar kazanıyordu.
Hava yolculuğunun ucuzlaması, internetin yaygınlaşması ile birlikte ilk olarak uçak biletleri acentaların temel gelir kalemlerinden birisi olarak kalmaya devam etse de ciroların içindeki payı azalmaya başladı. Özellikle Orbitz, Travelocity gibi seyahat portalları yüzlerce havayolunun onbinlerce uçuşunu parmak ucumuza getirdi. Acentaların müşterilerine verdiği fiyatlar bir kaç dakikalarını internette arama yapmaya ayırabilecek herkesin internet üzerinden ulaşabilecekleri fiyatlar ile zor rekabet eder hale geldi.
Ardından online uçak bileti satan şirketler bilet ile birlikte otel rezervasyonu, araba kiralama hizmeti gibi servisleri de online olarak vermeye başladılar. 2000 ler ile birlikte hem seyahatin en temel unsurları hakkında bilgi sahibi olmak için bir acentaya ihtiyaç duymamaya başladık hem de bu hizmetleri oldukça uygun fiyatlar ile rahatlıkla satın alabilmeye başladık. Bu dönemde ayakata kalan küçük acentalar paket tur programları hazırlayan şirketler oldu. Kısacası iki tıkla halledilemeyecek seyahat hizmetlerinin cirolar içindeki payı artmaya başladı. Son senelerde ise bu konuda da büyük şirketler küçük şirketleri ezmeye başladı. tatil.com, jollytour, ets, v.b gibi şirketler dağıttıkları acentalıklar ve sürümden kazanmaya dayanan sistemleri ile kitle turizmi yapmaya başladılar. Bu şirketlerin turları hesaplı olmasına hesaplıydı ama pek çok seyahat sever insanın beklentilerini karşılamaktan uzak olmaya devam ediyor.
Büyük İstanbul acentalarının tamamen ele geçiremediği tek alan özel, butik turlar olarak kaldı. Doğaları gereği sadece 10-12 kişinin katılacağı, katılımcıların arzularına göre tasarlanmış turları karlı olarak işletemeyecekleri için büyük şirketler henüz daha butik turları yutmayı başaramadılar. Peki butik turları düzenleyen acentalar için hayat kolay mı? Hiç de değil. Jenerik geniş bütçeli ve ortalamaya hitap eden turlar fiyat rekabetinde sınır tanımıyor. Seyahat konusunda tecrübeli olmayan müşteriler tur içeriklerini ve hizmet kalitesindeki farkı rahatlıkla göremedikleri için ağırlıklı olarak fiyat üzerinden karşılaştırma yapıyorlar. Bu çok doğal eğilimin zarar verici sonucu ise butik tur düzenleyen acentaların yüksek operasyon maliyetlerine rağmen fiyat rekabetine girmeye zorlanması oluyor. Kar marjını çok düşüren bu rekabet hiç bir manevra alanı bırakmadığı için ancak risk alarak düzenlenebilen egzotik turların daha nadiren portföylere dahil edilmesine sebep oluyor. Aynı zamanda aylar öncesinden ödemesi yapılması gereken bilet ve otel rezervasyonları konusunda da şirketlerin daha az risk almasına yol açıyor.
Oysa pek çok butik tur operatörü ETS, Tatil.com gibi büyük şirketlerin asla sağlayamayacağı hizmeti sunabilir. Küçük bir arkadaş grubuna tamamen kişiselleşmiş turlar düzenlemekten tutun, az sayıda insanın gideceği egzotik, alışılmadık rotalara gezi düzenlemeye kadar seyyahın özel arzularını ve ihtiyaçlarını dikkate alan programlar ancak işinin ehli, küçük, butik operatörler tarafından düzenlenebiliyor.
Kaliteli seyahatin fabrikasyon turlara yenik düşmemesi için butik seyahat acentalarının hayatta kalması önemli.
No comments:
Post a Comment